Hiển thị các bài đăng có nhãn Pháp quyền. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Pháp quyền. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 19 tháng 12, 2011

Trực giác công lý và trường hợp Bùi Minh Hằng

Trần Minh Khôi


Những người quan tâm nên hệ thống pháp lý Việt Nam có lý do để lo ngại cho nó về trường hợp Bùi Minh Hằng. Những người quan tâm đến tương lai của Việt Nam có lý do để bi quan về triển vọng của những thay đổi nền tảng về các ý niệm công lý và quyền lực nhà nước trong trường hợp này.

Bùi Minh Hằng bị bắt và bị giam giữ trong hai năm tới mà không đi qua một tiến trình pháp lý nào. Bỗng chốc, người ta có cảm giác là đang sống trong những năm ’70, ’80 của thế kỷ trước khi quyền lực tuyệt đối của nhà nước luôn là sự đe dọa thường trực lên đời sống của công dân. Tất cả những cố gắng xây dựng hệ thống pháp quyền, một hệ thống mà trong đó nhà nước phải chịu sự chi phối của quyền lực pháp lý, trong hơn hai mươi năm qua, chỉ qua một trường hợp giam người vô tội vạ này, đã trở nên vô nghĩa: bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ mới, nhà nước Việt Nam vẫn hành xử như một nhà nước của bạo lực, bất chấp ngay cả những giới hạn pháp lý mà chính nó đã đẻ ra.

Tôn vinh "Hiệp sĩ": Phản giá trị của xã hội pháp quyền

An Biên
Khi xã hội cần đến các hiệp sĩ, nghĩa là có một khoảng trống quyền lực và đạo đức cần được phủ lấp. Nhưng với chế độ pháp quyền, thật nguy hiểm nếu các "hiệp sĩ" trở thành một phần của thể chế, hay sự trợ giúp cho thể chế. 

"Hiệp sĩ" để làm gì? 

Khái niệm hiệp sĩ trong văn minh châu Âu thời Trung cổ dùng để chỉ các chiến binh tự do bán chuyên nghiệp. Vai trò này mất dần khi các vương quốc phong kiến xây dựng quân đội chuyên nghiệp, và hiệp sĩ chuyển sang phục vụ cho các lãnh chúa phong kiến có tổ chức kém quy củ hơn. Trong văn hóa Anh hiện đại, Hiệp sĩ trở thành một tước hiệu thấp nhất được Hoàng gia Anh dành cho giới quý tộc.

Thứ Hai, 28 tháng 11, 2011

Lòng tin

Song Chi

Một xã hội dân chủ pháp trị, được điều hành một cách rạch ròi, minh bạch, có sự kiểm soát, điều tiết lẫn nhau của một cơ chế tam quyền phân lập, cộng thêm sức mạnh của báo chí truyền thông vốn là quyền lực thứ tư, sẽ đảm bảo cho cái chính phủ ấy nói chung và cá nhân mỗi người lãnh đạo, mỗi quan chức nói riêng không thể “tự tung tự tác”, muốn ngồi xốm lên pháp luật hay muốn làm gì thì làm. Và trong cái xã hội ấy, người dân có lòng tin (tương đối hoặc tuyệt đối tùy theo) vào chính phủ của họ. Ngược lại, nhà nước cũng có lòng tin tương đối vào người dân, ứng xử với dân theo đúng nghĩa người dân có hiểu biết, có dân trí và có quyền được biết, được bàn, được kiểm soát mọi việc của nhà nước chứ không phải nhà nước là cha mẹ, mọi chuyện để nhà nước lo còn dân thì không có quyền gì.
Thật thanh thản, nhẹ nhõm khi có thể sống trong một xã hội mà con người có lòng tin (tương đối) vào người khác, tin vào chính quyền và ngược lại. Mọi người có thể an tâm rằng nếu họ sống và làm việc theo đúng pháp luật, đóng thuế đầy đủ thì họ không phải sợ hãi một cách vô lý bất cứ điểu gì. Rằng nếu có bất cứ chuyện gì xảy ra họ có thể trông cậy vào luật pháp, hoặc vào sự giúp đỡ của các tổ chức xã hội, và của chính quyền. Rộng hơn nữa, họ có thể tin rằng mọi việc nhà nước làm, dù có thể có sai sót, nhưng chắc chắn phải đặt lợi ích của đất nước, dân tộc lên trên hết, chắc chắn phải có sự hợp lý nhất định và nếu có sai sót thì nhà nước ấy sẽ điều chỉnh theo công luận.